มนตร์พระไภษัชยคุรุ: ตัวบท ความหมาย และการใช้
วลีสั้น ๆ ไม่กี่คำ ที่สวดมานานกว่าหนึ่งพันปี และความหมายของแต่ละคำ
มนตร์สั้นของพระพุทธเจ้าแห่งการแพทย์เป็นหนึ่งในมนตร์ที่สวดมากที่สุดในพุทธศาสนาแบบทิเบต ยังมีฉบับยาว (ธารณี) อยู่กลางพระสูตร พระศากยมุนีทรงเล่าว่า พระพุทธเจ้าแห่งการแพทย์ขณะอยู่ในสมาธิ ทรงประกาศธารณีนี้จากแสงที่เปล่งออกจากยอดพระเศียร เพื่อประโยชน์ของผู้ที่เรียกหาพระองค์
ตัวบท
ในภาษาสันสกฤต: tadyathā oṃ bhaiṣajye bhaiṣajye mahābhaiṣajye bhaiṣajyarāja samudgate svāhā.
ในการออกเสียงแบบทิเบต มักได้ยินว่า "ตายาตา โอม เบกันเซ เบกันเซ มาฮา เบกันเซ ราซา สมุดเกเต โซฮา" ในญี่ปุ่นและจีน ผู้คนมักสวดพระนามของพระพุทธเจ้า หรือถ่ายเสียงธารณีเป็นอักษรจีน
ทีละคำ
- tadyathā: "ดังนี้" ถ้อยคำนำเข้าสู่มนตร์
- oṃ: พยางค์ศักดิ์สิทธิ์ตอนเริ่ม
- bhaiṣajye, bhaiṣajye: "โอสถ โอสถ"
- mahābhaiṣajye: "มหาโอสถ"
- bhaiṣajyarāja samudgate: "ราชาแห่งโอสถ ผู้อุบัติขึ้น"
- svāhā: ถ้อยคำปิด "ขอจงเป็นเช่นนั้น"
การแปลที่แน่นอนยังเป็นที่ถกเถียง เพราะมนตร์คือเสียงที่ส่งต่อกันมาก่อนที่จะเป็นประโยค อาจารย์แยกความหมายตามตัวอักษรออกจากสิ่งที่การปฏิบัติมุ่งปลุกให้ตื่น
โอสถสำหรับจิตใจ
ในการตีความแบบพุทธ "โอสถ" ของมนตร์คือโอสถสำหรับพิษสามอย่างก่อน คือ ความอยาก ความโกรธ และความหลง โรคทางกายเป็นความทุกข์ที่พระพุทธเจ้าทรงรับรู้ แต่การรักษาไม่ใช่สิ่งที่มนตร์สัญญา ดูบทความเรื่องสุขภาพทางจิตวิญญาณ
ในทางปฏิบัติ
ในประเพณี มนตร์ถูกสวดพร้อมมาลา ขณะนึกภาพพระพุทธเจ้าสีน้ำเงิน และอุทิศการสวดเพื่อประโยชน์ของสรรพสัตว์ อาจารย์เตือนว่านี่เป็นการปฏิบัติทางจิตวิญญาณ ไม่ใช่การรักษา หากต้องการฟังมนตร์ ดูหมวดดนตรีและมนตร์ หากต้องการเรียนการปฏิบัติจากอาจารย์ ดูบริการ ลำดับของการนั่งปฏิบัติอธิบายไว้ในการปฏิบัติประจำวัน
ธารณีอยู่ตรงไหนในพระสูตร
ในฉบับพระเสวียนจั้งที่ใช้ปัจจุบัน (ไทโช 450) และฉบับพระอี้จิง (ไทโช 451) ธารณีบทยาวอยู่ถัดจากปณิธานสิบสองประการและคำพรรณนาแดนบริสุทธิ์ พระศากยมุนีตรัสเล่าว่า พระไภษัชยคุรุทอดพระเนตรเห็นสรรพสัตว์ทุกข์เพราะโรคภัย จึงเข้าสมาธิ “ขจัดความทุกข์ร้อนของสรรพสัตว์ทั้งปวง” เปล่งรัศมีจากพระอุษณีษะ และตรัสธารณีนี้ในรัศมีนั้น ฉบับพระธรรมคุปต์ซึ่งเก่ากว่า (ไทโช 449) ไม่มีตอนนี้ อักษรจีนเขียนว่า 南無薄伽伐帝 鞞殺社窶嚕 薜瑠璃鉢喇婆喝囉闍也 怛陀揭多邪 阿囉喝帝 三藐三勃陀邪 怛姪陀 唵 鞞殺逝 鞞殺逝 鞞殺社 三沒揭帝 莎訶 อักษรเหล่านี้เลือกใช้ตามเสียง เพื่อบันทึกการออกเสียงภาษาสันสกฤต
ในญี่ปุ่น: สามความยาว สองนิกาย
วัดในญี่ปุ่นใช้มนตร์ของพระไภษัชยคุรุหลายบท มักแบ่งเป็นสามความยาว
- มนตร์สั้น: “On korokoro sendari matōgi sowaka” เป็นบทที่รู้จักมากที่สุดในญี่ปุ่น โดยเฉพาะในนิกายชิงงน มักถือว่าตรงกับภาษาสันสกฤต “oṃ huru huru caṇḍāli mātaṅgi svāhā” ความหมายที่แน่ชัดยังเป็นที่ถกเถียง นักวิชาการบางท่านเห็นว่าบทนี้อาจปะปนกับมนตร์ของเทพองค์อื่น
- มนตร์กลาง: นิกายเท็นไดสวดว่า “On bisei zei bisei zei bisei ja sanborigyatei sowaka” นิกายชิงงนสวดว่า “On baisei zei baisei zei baisei ja sanborigyatei sowaka” ตรงกับภาษาสันสกฤต “oṃ bhaiṣajye bhaiṣajye bhaiṣajya-samudgate svāhā” ใกล้เคียงกับมนตร์สั้นของทิเบตมาก
- มนตร์ยาว: ธารณีทั้งบทในพระสูตร ตั้งแต่ “Namo bagyabatei” (เท็นได) หรือ “Nōbō bagyabatei” (ชิงงน) จนถึง “sowaka”
ความต่างระหว่างเท็นไดกับชิงงนอยู่ที่การออกเสียงเป็นหลัก ฝ่ายหนึ่งว่า “bisei” อีกฝ่ายว่า “baisei” ทั้งสองสวดบทเดียวกัน แต่ละฝ่ายรักษาการออกเสียงตามสายของตน บนภูเขาฮิเอ ศูนย์กลางของนิกายเท็นได พระไภษัชยคุรุเป็นพระประธานของวิหารคมปงชูโด
ในจีน เวียดนาม และเกาหลี
วัดจีนมักสวดธารณีนี้ในชื่อ “มนตร์อภิเษกพระไภษัชยคุรุ” หรือในพิธีบูชาพระไภษัชยคุรุจะสวดพระนาม “นะโม พระไภษัชยคุรุผู้ขจัดภัยต่ออายุ” ในเวียดนาม การสวดพระนาม “Nam mô Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai” แพร่หลายมาก ในเกาหลี วัดต่าง ๆ สวดพระนามพระไภษัชยคุรุ (ยักซายอแร) และพระสูตรฉบับภาษาเกาหลีก็มีธารณี ในดินแดนเหล่านี้ การสวดพระสูตรทั้งเรื่องร่วมกันสำคัญไม่น้อยกว่าการสวดมนตร์
มนตร์สั้น กลาง และยาวของทิเบต
คู่มือพิธีกรรมทิเบตก็แยกมนตร์หลายบทเช่นกัน บทสั้นขึ้นต้นด้วย “tadyathā” บทยาวเติมคำนอบน้อม “namo bhagavate bhaiṣajyaguru…” ไว้ข้างหน้า การสะกดต่างกัน เช่น bekandze, bhekandze, bekanze ตามภาษาของผู้เขียน ไม่มีแบบใดผิด ทั้งหมดบันทึกเสียงสันสกฤตเดียวกันคือ bhaiṣajye
ฟังวัดสวด
ลิงก์ด้านล่างเป็นเสียงบันทึกและวิดีโอฟรีที่วัดเผยแพร่เอง ลาพิสไม่ได้เก็บไฟล์เหล่านี้
- วัดยาคุชิจิ (นารา): วิดีโอพิธีอย่างเป็นทางการ พระสงฆ์สวดพระสูตร รวมถึงพิธีชุนิเอะ ฮานาเอะชิกิ
- มนตร์สั้นของพระไภษัชยคุรุ สวดโดยสาขาหนึ่งของสมาคมโคยะซัง ไดชิ (นิกายชิงงน)
- มนตร์สั้น สวดโดยภิกษุณีและภิกษุแห่ง Sravasti Abbey (ไฟล์เสียง)
- FPMT: การปฏิบัติบูชาพระไภษัชยคุรุแบบสั้นกับพระสงฆ์วัดโคปาน เสียงบันทึกฟรี
อ่านต้นฉบับ
- พระสูตรพระไภษัชยคุรุ ฉบับพระเสวียนจั้ง (ไทโช 450), CBETA
- พระสูตรพระไภษัชยคุรุเจ็ดพระองค์ ฉบับพระอี้จิง (ไทโช 451), CBETA
- คำแปลภาษาอังกฤษของ 84000 สำหรับฉบับทิเบต (Toh 504)
มนตร์หรือธารณี?
สองคำนี้มักใช้ปนกัน “มนตร์” มักเป็นวลีสั้นที่สวดซ้ำ ๆ “ธารณี” (dhāraṇī แปลตามตัวว่า “สิ่งที่ทรงจำไว้”) ยาวกว่า มักอยู่ในพระสูตร และถือว่ารักษาแก่นของคำสอนไว้ ในธรรมเนียมพระไภษัชยคุรุ มนตร์สั้นของทิเบตตรงกับส่วนท้ายของธารณีบทยาวในพระสูตร
สวดกี่จบ?
ผู้ปฏิบัติมักนับด้วยลูกประคำ 108 เม็ด บางธรรมเนียมสวด 7, 21 หรือ 108 จบเมื่อจบการปฏิบัติแต่ละครั้ง บางคนสะสมจำนวนจบตลอดหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน ตัวเลขเหล่านี้เป็นธรรมเนียม ไม่ใช่ข้อบังคับ และครูบาอาจารย์มักย้ำว่าความตั้งใจสำคัญกว่าจำนวน วิธีเลือกลูกประคำอยู่ใน บทความเรื่องลูกประคำ
แหล่งอ้างอิง
ในแคตตาล็อก : ดนตรี มนตร์ และแอป
Lapis ใช้ได้ฟรีและไม่มีโฆษณา คุณสามารถสนับสนุนการดูแลเว็บไซต์ได้