Citaten over de Medicijnboeddha: soetra’s en getuigen
De woorden die de soetra’s aan de Medicijnboeddha toeschrijven, en wat inscripties, kronieken en musea over hem zeggen. Elk citaat verwijst naar de precieze bron.
Sutra's
De woorden die de sutra toeschrijft aan de Medicijnboeddha en aan degenen om hem heen. Oorspronkelijke tekst, dan vertaling.
De twaalf grote geloften
De twaalf geloften volgens de Chinese vertaling van Xuanzang (650), Taishō T14 n0450, blz. 405a07–b26. Bij elke gelofte: het Chinese origineel, dan een getrouwe parafrase van Lapis. Dit zijn religieuze aspiraties, geen medische beloften.
Gelofte 1. Een licht dat alles verlicht
第一大願：願我來世得阿耨多羅三藐三菩提時，自身光明，熾然照曜無量無數無邊世界，以三十二大丈夫相、八十隨好，莊嚴其身；令一切有情，如我無異。
VertalingMoge mijn lichaam stralen en ontelbare werelden verlichten, en mogen alle wezens versierd zijn met de kenmerken van een Boeddha.
T14 n0450, p. 405a07–10
Gelofte 2. Een doorschijnend lichaam
第二大願：願我來世得菩提時，身如琉璃，內外明徹，淨無瑕穢，光明廣大，功德巍巍，身善安住，焰網莊嚴，過於日月；幽冥眾生，悉蒙開曉，隨意所趣，作諸事業。
VertalingMoge mijn lichaam zuiver zijn als lapis lazuli, doorschijnend van binnen en van buiten, en moge dit licht de duisternis van de wezens verdrijven.
T14 n0450, p. 405a11–14
Gelofte 3. Dat niets ontbreekt
第三大願：願我來世得菩提時，以無量無邊智慧方便，令諸有情，皆得無盡所受用物，莫令眾生有所乏少。
VertalingMoge ik door wijsheid en oneindige middelen aan de behoeften van alle wezens voldoen, zodat niemand tekortkomt aan wat nodig is.
T14 n0450, p. 405a15–17
Gelofte 4. Naar het juiste pad
第四大願：願我來世得菩提時，若諸有情行邪道者，悉令安住菩提道中；若行聲聞獨覺乘者，皆以大乘而安立之。
VertalingMogen zij die dwaalwegen volgen de weg naar de Verlichting vinden, en mogen zij die in de voertuigen van de hoorders of van de eenzame boeddha’s reizen, in het Grote Voertuig worden gevestigd.
T14 n0450, p. 405a18–20
Gelofte 5. Zuivere gedragslijn
第五大願：願我來世得菩提時，若有無量無邊有情，於我法中修行梵行，一切皆令得不缺戒，具三聚戒。設有毀犯，聞我名已，還得清淨，不墮惡趣。
VertalingMogen zij die voorschriften hebben ontvangen en die hebben geschonden, hun zuiverheid kunnen herwinnen en niet in kwade bestemmingen vallen wanneer ze mijn naam horen.
T14 n0450, p. 405a21–24
Gelofte 6. Een heel lichaam
第六大願：願我來世得菩提時，若諸有情，其身下劣，諸根不具，醜陋、頑愚、盲、聾、瘖、瘂、攣、躄、背僂、白癩、癲狂、種種病苦；聞我名已，一切皆得端正黠慧。諸根完具，無諸疾苦。
VertalingMogen zij wier lichaam getekend is door lelijkheid, blindheid, doofheid, gebrek of ongeneeslijke ziekte, bij het horen van mijn naam met volledige vermogens worden begiftigd.
T14 n0450, p. 405a25–28
Gelofte 7. Een toevlucht voor wie er geen heeft
第七大願：願我來世得菩提時，若諸有情，眾病逼切，無救無歸，無醫無藥，無親無家，貧窮多苦，我之名號，一經其耳，病悉得除，身心安樂，家屬資具，悉皆豐足，乃至證得無上菩提。
VertalingMogen zij die door ziekte worden getroffen, zonder steun, arts, thuis of middelen, bij het horen van mijn naam soelaas vinden, totdat ze de Verlichting bereiken.
T14 n0450, p. 405a29–b04
Gelofte 8. Vrijheid van de vrouwelijke conditie
第八大願：願我來世得菩提時，若有女人，為女百惡之所逼惱，極生厭離，願捨女身；聞我名已，一切皆得轉女成男，具丈夫相，乃至證得無上菩提。
VertalingMogen vrouwen die overweldigd worden door het lijden van hun conditie en daarvan bevrijd willen worden, worden bevrijd.
T14 n0450, p. 405b05–08
Gelofte 9. Vrijheid van de netten van Mara
第九大願：願我來世得菩提時，令諸有情，出魔羂網，解脫一切外道纏縛；若墮種種惡見稠林，皆當引攝置於正見，漸令修習諸菩薩行，速證無上正等菩提。
VertalingMogen alle wezens worden bevrijd van de netten van Mara en de boeien van dwaalleren, en worden gevestigd in het juiste inzicht.
T14 n0450, p. 405b09–12
Gelofte 10. Vrijheid uit gevangenissen
第十大願：願我來世得菩提時，若諸有情，王法所錄，縲縛鞭撻，繫閉牢獄，或當刑戮，及餘無量災難凌辱，悲愁煎迫，身心受苦；若聞我名，以我福德威神力故，皆得解脫一切憂苦。
VertalingMogen zij die geketend, veroordeeld of door de koning bedreigd zijn, door de kracht van mijn verdienste worden bevrijd van angst en verdriet.
T14 n0450, p. 405b13–17
Gelofte 11. Voedsel voor wie honger heeft
第十一大願：願我來世得菩提時，若諸有情，飢渴所惱，為求食故造諸惡業；得聞我名，專念受持，我當先以上妙飲食，飽足其身；後以法味，畢竟安樂而建立之。
VertalingMogen zij die honger lijden eerst worden gevoed en daarna gelaafd door de smaak van de Dharma.
T14 n0450, p. 405b18–21
Gelofte 12. Kleding voor wie het koud heeft
第十二大願：願我來世得菩提時，若諸有情，貧無衣服，蚊虻寒熱，晝夜逼惱；若聞我名，專念受持，如其所好，即得種種上妙衣服，亦得一切寶莊嚴具，華鬘塗香，鼓樂眾伎，隨心所翫，皆令滿足。
VertalingMogen zij die arm en naakt zijn, gekweld door kou, muggen en hitte, kostbare kleren, sieraden, bloemen, muziek en redenen tot vreugde ontvangen.
T14 n0450, p. 405b22–26
願我來世得菩提時，身如琉璃，內外明徹，淨無瑕穢。
身如琉璃，內外清淨無復瑕垢。
身如琉璃，內外清徹，光明廣大，遍滿諸方。
tadā bodhiprāptasya ca me kāyaḥ anarghavaidūryamaṇir iva antarbahiratyantapariśuddho vimalaprabhāsaṃpannaḥ syāt
may my body be like a precious blue beryl gem—pure inside and out and radiating a stainless light.
VertalingWanneer ik het ontwaken bereik, moge mijn lichaam zijn als lapis lazuli, helder van binnen en van buiten, zuiver en zonder smet.
De tweede gelofte in drie Chinese vertalingen, in het Sanskriet en in een Engelse vertaling uit het Tibetaans: alle vergelijken het lichaam met vaiḍūrya (lapis lazuli of blauwe beril), zuiver van binnen en van buiten. De vertaling volgt Xuanzang.
- Xuanzang 玄奘 (650), Taishō T14 n0450, p. 405a11–12
- Dharmagupta 達摩笈多 (616), 佛說藥師如來本願經, Taishō T14 n0449, p. 401c01–02
- Yijing 義淨 (707), 藥師琉璃光七佛本願功德經, Taishō T14 n0451, p. 413a10–11
- Bhaiṣajyaguruvaiḍūryaprabharājasūtra, ed. P. L. Vaidya, Mahāyānasūtrasaṃgraha I (Darbhanga 1961), p. 165 — GRETIL
- 84000 Translation Team, The Detailed Account of the Previous Aspirations of the Blessed Bhaiṣajyaguruvaiḍūryaprabha (Toh 504), from the Tibetan, ch. 1 — © 84000, CC BY-NC-ND
然彼佛土，一向清淨……琉璃為地，金繩界道，城、闕、宮、閣、軒、窓、羅網，皆七寶成。
VertalingDat Boeddha-land is volledig puur... de grond is van lapis lazuli, gouden touwen markeren de wegen, en de muren, poorttorens, paleizen, paviljoenen, veranda's, ramen en netten zijn allemaal gemaakt van de zeven juwelen.
我等相率，皆同一心，乃至盡形歸佛法僧，誓當荷負一切有情，為作義利饒益安樂。
VertalingSamen, met één geest, tot het einde van ons leven nemen we toevlucht tot de Boeddha, de Dharma en de Sangha, en we zweren alle wezens te dragen en hen voordeel, welzijn en vrede te brengen.
Gesproken door de twaalf yaksha generaals, de bewakers vaak getoond rond Medicijnboeddha beelden.
南謨薄伽伐帝 鞞殺社寠嚕 薜琉璃鉢喇婆 曷囉闍也 呾他揭多也 阿囉𠿒帝 三藐三勃陀也 呾姪他 唵 鞞殺逝 鞞殺逝 鞞殺社三沒揭帝 莎訶
VertalingEerbetoon aan de Verhevene, Meester der geneesmiddelen, koning van het lapislazulilicht, Tathāgata, arhat, volmaakt ontwaakt. Aldus: oṃ, geneesmiddel, geneesmiddel, bron der geneesmiddelen, svāhā.
De formule is een Chinese fonetische weergave van een Sanskriettekst; de vertaling geeft de algemeen aanvaarde betekenis.
Meesters en tradities
Prefaces, tempelinscripties en koninklijke stele die de Medicijnboeddha citeren of prijzen.
Huiju 慧矩, 616
所願此經深義人人共解，彼佛名號處處遍聞。
VertalingMoge de diepe betekenis van deze soetra door iedereen begrepen worden en de naam van die Boeddha overal gehoord worden.
Yakushi-ji 薬師寺, c. 730
巍巍蕩蕩薬師如来 大発誓願 廣運慈哀
VertalingHoog en groot is de Medicijnboeddha Tathāgata: Hij heeft grote geloften gedaan en verspreidt zijn mededogen overal.
De inscriptie vermeldt dat de keizer de tempel in 680 stichtte omdat de keizerin ziek was.
Jayavarman VII, 1186
rāṣṭra-duḥkhaṁ hi bhartṝṇāṁ duḥkhaṁ duḥkhan tu nātmanaḥ
Il souffrait des maladies de ses sujets plus que des siennes : car c’est la douleur publique qui fait la douleur des rois, et non leur propre douleur.
VertalingHij leed meer onder de ziekten van zijn onderdanen dan onder de zijne: want het is de pijn van het volk die de pijn van koningen uitmaakt, niet hun eigen pijn.
Geschiedenis en kunst
Kronieken en museumteksten waarin staat hoe beelden en tempels werden gemaakt.
Hōryū-ji 法隆寺
池邊大宮治天下天皇、大御身勞賜時、歳次丙午年、召於大王天皇與太子而誓願賜……将造寺薬師像作仕奉詔。
VertalingDe keizer van het Ikenobe-paleis, ziek in het jaar hinoe-uma [586], riep de vorstin en de kroonprins bij zich, legde een gelofte af … en beval een tempel te bouwen en een beeld van Yakushi te maken.
De inscriptie draagt de datum 607; veel historici houden haar voor later.
Nihon shoki 日本書紀, 720
皇后體不豫。則爲皇后誓願之、初興藥師寺、仍度一百僧。
VertalingDe keizerin werd ziek. [De keizer] legde toen voor haar een gelofte af en stichtte de Yakushi-ji; hij liet honderd monniken wijden.
Shoku Nihongi 続日本紀, 797
又造薬師仏像七躯、高六尺三寸。并写経七巻。
VertalingZeven beelden van de Medicijnboeddha werden ook gemaakt, elk zes shaku drie zon hoog, en zeven rollen van de sutra werden gekopieerd.
Inschrijving voor de 9e maand van Tenpyō 17 (745), toen keizer Shōmu ziek was.
Art Institute of Chicago
he is a manifestation of the metaphor of the Buddha as the master physician who seeks to eliminate suffering and root out the three poisons of desire, aversion, and ignorance.
VertalingHij belichaamt de metafoor van de Boeddha als meester-geneesheer die het lijden wil wegnemen en de drie giffen – begeerte, afkeer en onwetendheid – wil uitroeien.
Cleveland Museum of Art
From the 700s, people in Japan began praying to the Medicine Master Buddha (Yakushi Nyorai) for longevity.
VertalingVanaf de 8e eeuw begon men in Japan tot de Medicijnmeester-Boeddha (Yakushi Nyorai) te bidden om een lang leven.
84000
Vaiḍūrya may nevertheless have been taken to designate different gems at different times and places, and no single equivalent in English is entirely satisfactory.
VertalingVaiḍūrya kan op verschillende tijden en plaatsen verschillende edelstenen hebben aangeduid, en geen enkel Engels equivalent is helemaal bevredigend.
Vertalingen van Lapis, tenzij anders vermeld. Auteursrechtelijk beschermde fragmenten zijn kort en met bron vermeld. Deze religieuze en historische teksten zijn geen medisch advies. Gecontroleerd op 16 oktober 2026.