භෛෂජ්‍යගුරු බුදුන් පිළිබඳ උපුටා දැක්වීම්: සූත්‍ර සහ සාක්ෂි
සූත්‍රවල භෛෂජ්‍යගුරු බුදුන්ට ආරෝපිත වචන, සහ සෙල්ලිපි, වංශකථා හා කෞතුකාගාර උන්වහන්සේ ගැන පවසන දේ. සෑම උපුටා දැක්වීමකටම නිවැරදි මූලාශ්‍රය දී ඇත.
සූත්‍ර
සූත්‍රය භෛෂජ්‍යගුරු ට සහ ඔහු වටා සිටින අයට පවසා ඇති වචන. මුල් පිටපත, ඊට පස්සේ පරිවර්තනය.
මහා ප්‍රණිධාන දොළහ
ෂුආන්ත්සාංගේ චීන පරිවර්තනයට (650) අනුව මහා ප්‍රණිධාන දොළහ, Taishō T14 n0450, පි. 405a07–b26. එක් එක් ප්‍රණිධානය සඳහා චීන මුල් පාඨය, ඉන්පසු Lapis හි විශ්වාසවන්ත අර්ථකථනය. මේවා ආගමික ප්‍රාර්ථනා මිස වෛද්‍ය පොරොන්දු නොවේ.
ප්‍රණිධානය 1. සියල්ල ආලෝකමත් කරන ආලෝකයක්
第一大願：願我來世得阿耨多羅三藐三菩提時，自身光明，熾然照曜無量無數無邊世界，以三十二大丈夫相、八十隨好，莊嚴其身；令一切有情，如我無異。
පරිවර්තනයමාගේ කය බබළමින් අසංඛ්‍ය ලෝක ආලෝකමත් කරේවා, සියලු සත්වයෝ බුදුන්ගේ ලක්ෂණවලින් සැරසී සිටිත්වා.
T14 n0450, p. 405a07–10
ප්‍රණිධානය 2. විනිවිද පෙනෙන ශරීරයක්
第二大願：願我來世得菩提時，身如琉璃，內外明徹，淨無瑕穢，光明廣大，功德巍巍，身善安住，焰網莊嚴，過於日月；幽冥眾生，悉蒙開曉，隨意所趣，作諸事業。
පරිවර්තනයමාගේ කය වෛඩූර්ය මාණික්‍යයක් මෙන් පිරිසිදු වී, ඇතුළතින් හා පිටතින් විනිවිද පෙනේවා, මේ ආලෝකය සත්වයන්ගේ අඳුර දුරු කරේවා.
T14 n0450, p. 405a11–14
ප්‍රණිධානය 3. කිසිවක් අඩු නොවේවා
第三大願：願我來世得菩提時，以無量無邊智慧方便，令諸有情，皆得無盡所受用物，莫令眾生有所乏少。
පරිවර්තනයප්‍රඥාවෙන් හා අසීමිත උපක්‍රමවලින් සියලු සත්වයන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරාලීමට මට හැකි වේවා, එවිට කිසිවෙකුටත් අවශ්‍ය දෙයක් අඩු නොවේවා.
T14 n0450, p. 405a15–17
ප්‍රණිධානය 4. නිවැරදි මාර්ගයට
第四大願：願我來世得菩提時，若諸有情行邪道者，悉令安住菩提道中；若行聲聞獨覺乘者，皆以大乘而安立之。
පරිවර්තනයවැරදි මාර්ගවල යන අය බෝධියට මඟ සොයා ගනිත්වා, තමන් වෙනුවෙන් පමණක් ශ්‍රාවකයාන හෝ ප්‍රත්‍යේකබුද්ධයානයෙන් යන අය මහායානයේ පිහිටත්වා.
T14 n0450, p. 405a18–20
ප්‍රණිධානය 5. පිරිසිදු හැසිරීම
第五大願：願我來世得菩提時，若有無量無邊有情，於我法中修行梵行，一切皆令得不缺戒，具三聚戒。設有毀犯，聞我名已，還得清淨，不墮惡趣。
පරිවර්තනයසිල් සමාදන් වී ඒවා බිඳ දැමූ අය මාගේ නම ඇසූ විට නැවත පිරිසිදු බව ලබා, දුගතියට නොවැටෙත්වා.
T14 n0450, p. 405a21–24
ප්‍රණිධානය 6. සම්පූර්ණ කයක්
第六大願：願我來世得菩提時，若諸有情，其身下劣，諸根不具，醜陋、頑愚、盲、聾、瘖、瘂、攣、躄、背僂、白癩、癲狂、種種病苦；聞我名已，一切皆得端正黠慧。諸根完具，無諸疾苦。
පරිවර්තනයවිරූපී බව, අන්ධභාවය, බිහිරි බව, ආබාධිත බව හෝ සුව කළ නොහැකි රෝගවලින් පෙළෙන අය මාගේ නම ඇසූ විට සම්පූර්ණ ඉන්ද්‍රියයන් ලබත්වා.
T14 n0450, p. 405a25–28
ප්‍රණිධානය 7. පිහිටක් නැති අයට පිහිටක්
第七大願：願我來世得菩提時，若諸有情，眾病逼切，無救無歸，無醫無藥，無親無家，貧窮多苦，我之名號，一經其耳，病悉得除，身心安樂，家屬資具，悉皆豐足，乃至證得無上菩提。
පරිවර්තනයරෝගයෙන් පීඩා විඳින, ආධාරයක්, වෛද්‍යවරයෙක්, නිවසක් හෝ සම්පතක් නැති අය මාගේ නම ඇසූ විට සහනය ලබා, බෝධිය ලබන තුරු සුවපත් වෙත්වා.
T14 n0450, p. 405a29–b04
ප්‍රණිධානය 8. ගැහැණු තත්වයෙන් නිදහස් වීම
第八大願：願我來世得菩提時，若有女人，為女百惡之所逼惱，極生厭離，願捨女身；聞我名已，一切皆得轉女成男，具丈夫相，乃至證得無上菩提。
පරිවර්තනයතම තත්වයේ දුකින් මිරිකී එයින් නිදහස් වීමට කැමති කාන්තාවෝ නිදහස් වෙත්වා.
T14 n0450, p. 405b05–08
ප්‍රණිධානය 9. මාරයාගේ දැලෙන් නිදහස් වීම
第九大願：願我來世得菩提時，令諸有情，出魔羂網，解脫一切外道纏縛；若墮種種惡見稠林，皆當引攝置於正見，漸令修習諸菩薩行，速證無上正等菩提。
පරිවර්තනයසියලු සත්වයෝ මාරයාගේ දැලෙන් හා මිථ්‍යා දෘෂ්ටීන්ගේ බැඳීම්වලින් නිදහස් වී, සම්මා දිට්ඨියේ පිහිටත්වා.
T14 n0450, p. 405b09–12
ප්‍රණිධානය 10. බන්ධනාගාරවලින් නිදහස් වීම
第十大願：願我來世得菩提時，若諸有情，王法所錄，縲縛鞭撻，繫閉牢獄，或當刑戮，及餘無量災難凌辱，悲愁煎迫，身心受苦；若聞我名，以我福德威神力故，皆得解脫一切憂苦。
පරිවර්තනයදම්වැල්වලින් බැඳුණු, දඬුවම් ලැබූ හෝ රජුගෙන් තර්ජනයට ලක් වූ අය මාගේ පින්බලයෙන් බියෙන් හා ශෝකයෙන් නිදහස් වෙත්වා.
T14 n0450, p. 405b13–17
ප්‍රණිධානය 11. කුසගින්නෙන් පෙළෙන අයට ආහාර
第十一大願：願我來世得菩提時，若諸有情，飢渴所惱，為求食故造諸惡業；得聞我名，專念受持，我當先以上妙飲食，飽足其身；後以法味，畢竟安樂而建立之。
පරිවර්තනයකුසගින්නෙන් පෙළෙන අය පළමුව බඩ පිරෙන්න ආහාර ලබා, ඉන්පසු ධර්ම රසයෙන් පෝෂණය වෙත්වා.
T14 n0450, p. 405b18–21
ප්‍රණිධානය 12. සීතලෙන් පෙළෙන අයට ඇඳුම්
第十二大願：願我來世得菩提時，若諸有情，貧無衣服，蚊虻寒熱，晝夜逼惱；若聞我名，專念受持，如其所好，即得種種上妙衣服，亦得一切寶莊嚴具，華鬘塗香，鼓樂眾伎，隨心所翫，皆令滿足。
පරිවර්තනයදුප්පත්, නිරුවත්, සීතලෙන්, මදුරුවන්ගෙන් හා උෂ්ණයෙන් පීඩා විඳින අයට වටිනා ඇඳුම්, ආභරණ, මල්, සංගීතය හා සතුටට හේතු ලැබේවා.
T14 n0450, p. 405b22–26
願我來世得菩提時，身如琉璃，內外明徹，淨無瑕穢。
身如琉璃，內外清淨無復瑕垢。
身如琉璃，內外清徹，光明廣大，遍滿諸方。
tadā bodhiprāptasya ca me kāyaḥ anarghavaidūryamaṇir iva antarbahiratyantapariśuddho vimalaprabhāsaṃpannaḥ syāt
may my body be like a precious blue beryl gem—pure inside and out and radiating a stainless light.
පරිවර්තනයමා බෝධිය ලබන කල, මගේ කය වෛඩූර්යය මෙන් ඇතුළතත් පිටතත් පැහැදිලි, පිරිසිදු හා නිකැළැල් වේවා.
දෙවන ප්‍රණිධානය චීන පරිවර්තන තුනකින්, සංස්කෘතයෙන් සහ ටිබෙට් භාෂාවෙන් කළ ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනයකින්: සියල්ලම කය වෛඩූර්යයට (ලැපිස් ලැසුලි හෝ නිල් බෙරිල්) සමාන කරමින් ඇතුළතත් පිටතත් පිරිසිදු යැයි කියයි. පරිවර්තනය ෂුවාන්ශාං අනුගමනය කරයි.
- Xuanzang 玄奘 (650), Taishō T14 n0450, p. 405a11–12
- Dharmagupta 達摩笈多 (616), 佛說藥師如來本願經, Taishō T14 n0449, p. 401c01–02
- Yijing 義淨 (707), 藥師琉璃光七佛本願功德經, Taishō T14 n0451, p. 413a10–11
- Bhaiṣajyaguruvaiḍūryaprabharājasūtra, ed. P. L. Vaidya, Mahāyānasūtrasaṃgraha I (Darbhanga 1961), p. 165 — GRETIL
- 84000 Translation Team, The Detailed Account of the Previous Aspirations of the Blessed Bhaiṣajyaguruvaiḍūryaprabha (Toh 504), from the Tibetan, ch. 1 — © 84000, CC BY-NC-ND
然彼佛土，一向清淨……琉璃為地，金繩界道，城、闕、宮、閣、軒、窓、羅網，皆七寶成。
පරිවර්තනයඒ බුදු භූමිය සම්පූර්ණයෙන්ම පිරිසිදුයි. එහි බිම නිල් පැහැති මැණික් ගලකින් සාදා ඇත, රන් කම්බි මගින් සලකුණු කර ඇති අතර එහි තාප්ප, දොරටු, මාලිගාව සහ ජනෙල් සියල්ලම මැණික් හතෙන් සාදා ඇත.
我等相率，皆同一心，乃至盡形歸佛法僧，誓當荷負一切有情，為作義利饒益安樂。
පරිවර්තනයඑකට, එක මනසකින්, අපේ ජීවිතයේ අවසානය දක්වා අපි බුදුන් වහන්සේ තුළ රැකවරණය ගනිමු, ඔහුගේ ඉගැන්වීම් සහ ඔහුගේ ප්‍රජාව.
මුරකාර ජෙනරාල්වරු දොළොස් දෙනා විසින් කථා කරන ලදී, ඔවුන් බොහෝ විට භෛෂජ්‍යගුරු හි ප්‍රතිමා වටා පෙන්වනු ලැබේ.
南謨薄伽伐帝 鞞殺社寠嚕 薜琉璃鉢喇婆 曷囉闍也 呾他揭多也 阿囉𠿒帝 三藐三勃陀也 呾姪他 唵 鞞殺逝 鞞殺逝 鞞殺社三沒揭帝 莎訶
පරිවර්තනයභගවත් භෛෂජ්‍යගුරු වෛඩූර්යප්‍රභ රාජ තථාගත අර්හත් සම්‍යක් සම්බුද්ධයන්ට නමස්කාර වේවා. එනම්: ඕම්, ඖෂධය, ඖෂධය, ඖෂධයේ උපත, ස්වාහා.
මෙම ධාරණිය සංස්කෘත පාඨයක් චීන අකුරින් ශබ්දානුසාරයෙන් ලියූවකි; පරිවර්තනය සාමාන්‍යයෙන් පිළිගත් අර්ථය දෙයි.
ගුරුවරුන් හා සම්ප්‍රදායන්
භෛෂජ්‍යගුරු ගැන උපුටා දක්වන හෝ ප්‍රශංසා කරන පූර්වක, දේවාල සටහන් සහ රාජකීය ස්ටීල්.
Huiju 慧矩, 616
所願此經深義人人共解，彼佛名號處處遍聞。
පරිවර්තනයමෙම සූත්‍රයේ ගැඹුරු අර්ථය සැමට වැටහේවා, එම බුදුන්ගේ නාමය සෑම තැනකම ඇසේවා.
Yakushi-ji 薬師寺, c. 730
巍巍蕩蕩薬師如来 大発誓願 廣運慈哀
පරිවර්තනයඋසස් හා විශාලයි භෛෂජ්‍යගුරු: ඔහු විශාල පොරොන්දු දුන් අතර ඔහුගේ දයාව බොහෝ දුරට ව්‍යාප්ත කරයි.
අධිරාජ්‍යයා මෙම දේවාලය 680 දී ආරම්භ කළේ අධිරාජිනිය අසනීප වූ නිසා බව මෙම සටහන සඳහන් කරයි.
Jayavarman VII, 1186
rāṣṭra-duḥkhaṁ hi bhartṝṇāṁ duḥkhaṁ duḥkhan tu nātmanaḥ
Il souffrait des maladies de ses sujets plus que des siennes : car c’est la douleur publique qui fait la douleur des rois, et non leur propre douleur.
පරිවර්තනයඔහු තම රෝගවලට වඩා තම යටත්වැසියන්ගේ රෝග නිසා දුක් වින්දේය: මන්ද රජවරුන්ගේ දුක රටේ දුකයි, ඔවුන්ගේම දුක නොවේ.
ඉතිහාසය හා කලාව
ප්‍රතිමා සහ පන්සල් හදන හැටි වාර්තා කරන වාර්තා සහ කෞතුකාගාර ග්‍රන්ථ.
Hōryū-ji 法隆寺
池邊大宮治天下天皇、大御身勞賜時、歳次丙午年、召於大王天皇與太子而誓願賜……将造寺薬師像作仕奉詔。
පරිවර්තනයඉකෙනොබෙ මාලිගාවේ අධිරාජයා හිනොඑ-උමා වර්ෂයේ [586] රෝගී වූ විට අධිරාජිනිය සහ ඔටුන්න හිමි කුමරු කැඳවා ප්‍රාර්ථනාවක් කළේය… පන්සලක් ඉදිකර යකුෂි ප්‍රතිමාවක් සෑදීමට නියෝග කළේය.
සෙල්ලිපියේ 607 දිනය ඇත; බොහෝ ඉතිහාසඥයන් එය පසුකාලීන යැයි සලකයි.
Nihon shoki 日本書紀, 720
皇后體不豫。則爲皇后誓願之、初興藥師寺、仍度一百僧。
පරිවර්තනයඅධිරාජිනිය රෝගී වූවාය. එවිට [අධිරාජයා] ඇය වෙනුවෙන් ප්‍රාර්ථනාවක් කර යකුෂි-ජි පිහිටුවීය; භික්ෂූන් සියයක් පැවිදි කළේය.
Shoku Nihongi 続日本紀, 797
又造薬師仏像七躯、高六尺三寸。并写経七巻。
පරිවර්තනයභෛෂජ්‍යගුරු හි ප්‍රතිමා හතක් ද සාදන ලදී, සෑම එකක්ම උස මීටර් දෙකක් පමණ වූ අතර ශුද්ධ ලියවිලි පිටපත් හතක් පිටපත් කරන ලදී.
745 අවුරුද්දේ 9 වෙනි මාසෙ, අධිරාජ්‍යයා අසනීප වෙලා ඉන්නකොට.
Art Institute of Chicago
he is a manifestation of the metaphor of the Buddha as the master physician who seeks to eliminate suffering and root out the three poisons of desire, aversion, and ignorance.
පරිවර්තනයඋන්වහන්සේ දුක නැති කර, ලෝභ, ද්වේෂ, මෝහ යන විෂ තුන මුලින් උදුරා දැමීමට උත්සාහ කරන මහා වෛද්‍යවරයා ලෙස බුදුන් දක්වන රූපකයේ මූර්තිමත්‍රූපයයි.
Cleveland Museum of Art
From the 700s, people in Japan began praying to the Medicine Master Buddha (Yakushi Nyorai) for longevity.
පරිවර්තනය8 වන සියවසේ සිට ජපානයේ ජනයා දීර්ඝායුෂ පතා භෛෂජ්‍යගුරු බුදුන්ට (යකුෂි න්යොරායි) යාච්ඤා කිරීමට පටන් ගත්හ.
84000
Vaiḍūrya may nevertheless have been taken to designate different gems at different times and places, and no single equivalent in English is entirely satisfactory.
පරිවර්තනයවෛඩූර්ය යන වචනය විවිධ කාලවල හා ස්ථානවල විවිධ මැණික් හැඳින්වූවා විය හැකි අතර, ඉංග්‍රීසියෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම සතුටුදායක සමාන පදයක් නැත.
වෙනත් ලෙස සඳහන් නොකළහොත් පරිවර්තන Lapis විසිනි. ප්‍රකාශන හිමිකම් ඇති කොටස් කෙටි වන අතර මූලාශ්‍රය සඳහන් කර ඇත. මෙම ආගමික හා ඓතිහාසික පාඨ වෛද්‍ය උපදෙස් නොවේ. 2026 ඔක්තෝබර් 16 දින පරීක්ෂා කළා.