Budda Medycyny i medycyna tybetańska (Gyushi)
Cztery Tantry, ich domniemany autor, spór Zurkharwy i malowidła medyczne regenta Sangye Gyatso.
Co mówią historycy i co opowiada tradycja, bez mieszania jednego z drugim.
Wiedza
Cztery Tantry (rGyud bzhi, «Gyushi»), podstawowy tekst medycyny tybetańskiej (Sowa Rigpa), przedstawiają się jako nauka Buddy Medycyny, który ukazał się pod postacią mędrca Rigpé Yeshé w niebiańskim mieście Tanaduk.
Źródła 1
Tekst w znanej nam postaci wiąże się z lekarzem Yuthokiem Yönten Gönpo Młodszym (XII wiek).
Źródła 1
W XVI wieku lekarz Zurkharwa Lodrö Gyelpo dowodził, że Cztery Tantry powstały w Tybecie i nie są słowem Buddy. Janet Gyatso badała ten spór, w którym autorytet religijny zderzył się z dociekaniem historycznym wśród samych uczonych tybetańskich.
Źródła 1
Pod koniec XVII wieku regent Desi Sangye Gyatso napisał wielki komentarz «Błękitny beryl» i zlecił serię malowideł medycznych ilustrujących Cztery Tantry; otwiera ją Budda Medycyny.
Źródła 1
Lecznicze kąpiele «Lum» z tradycji Sowa Rigpa wpisano w 2018 r. na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.
Źródła 2
Sowa Rigpa jest dziś praktykowana w Indiach, Nepalu, Bhutanie, Mongolii i Chinach; Sienna Craig bada jej obieg i komercjalizację.
Źródła 3
Źródła
- Janet Gyatso, Being Human in a Buddhist World: An Intellectual History of Medicine in Early Modern Tibet, Columbia University Press, 2015. cup.columbia.edu
- UNESCO Intangible Cultural Heritage, “Lum medicinal bathing of Sowa Rigpa” (2018). ich.unesco.org
- Sienna R. Craig, Healing Elements: Efficacy and the Social Ecologies of Tibetan Medicine, University of California Press, 2012. www.ucpress.edu
Linki sprawdzone 15 października 2026 r.