परम्परागत मङ्गोल चिकित्सा: एउटा सांस्कृतिक इतिहास
गुम्बाका चिकित्सा महाविद्यालयदेखि आजका अस्पतालसम्म: ओतोच मान्ला कसरी एउटा विद्वत् परम्पराका संरक्षक बन्नुभयो।
यो लेखले इतिहास बताउँछ; कुनै पनि उपचारको प्रभावबारे केही भन्दैन। स्वास्थ्यका लागि चिकित्सकसँग सल्लाह लिनुहोस्।
मान्बा दात्सान
तिब्बतीमा "मान्बा" को अर्थ चिकित्सक हो र "दात्सान" गुम्बाको महाविद्यालय हो। उलानबाटारको मान्बा दात्सानका अनुसार कुनै बेला २५० भन्दा बढी महाविद्यालयले चार तन्त्रका आधारमा चिकित्सक तयार गर्थे र मान्राम्बा जस्ता उपाधि दिन्थे।
संरक्षक: ओतोच मान्ला
यी महाविद्यालयका मूल देवता औषधि बुद्ध ओतोच मान्ला हुनुहुन्छ। हरेक चान्द्र महिनाको आठौँ दिन आज पनि "इख मान्ला" पाठ गरिन्छ।
विच्छेद र पुनर्जागरण
१९३० को दशकमा अधिकांश गुम्बा बन्द वा नष्ट गरिए। १९९० मा खाम्बा लामा द. नात्सागदोर्जले १७६० को दशकसम्म पुग्ने इतिहास भएको मान्बा दात्सान पुनः स्थापना गर्नुभयो, साथमा विद्यालय, अस्पताल र औषधि कार्यशाला पनि।
अनिश्चितता
महाविद्यालयको ठ्याक्कै सङ्ख्या काल र स्रोतअनुसार फरक हुन्छ; गुम्बाहरूले आफ्नै इतिहासबारे दिएका विवरण स्वतन्त्र अध्ययन होइनन्।
स्रोत
- Manba Datsan, monastery.manbadatsan.mn
- Manba Datsan, natsagdorj.manbadatsan.mn
- Wikipedia, "Traditional Mongolian medicine"
- PMC, "History of traditional Mongolian medical education based on Manba Datsan: a literature review"
Lapis निःशुल्क छ र विज्ञापनरहित छ। तपाईं यसको सञ्चालनमा सहयोग गर्न सक्नुहुन्छ।